भारतात युरोपियनांचे आगमन: पोर्तुगीज, डच, इंग्रज, फ्रेंच | Police Bharti GK

भारतात युरोपियनांचे आगमन: पोर्तुगीज, डच, इंग्रज, फ्रेंच | Police Bharti GK Post Content Start 👇 भारतात युरोपियनांचे आगमन: संपूर्ण इतिहास 2 मार्क पक्के | Police Bharti, Talathi, MPSC GK नमस्कार मित्रांनो 🙏 Police Bharti, Talathi, ZP, MPSC, SSC परीक्षेत भारतात युरोपियनांचे आगमन या घटकावर 1 ते 2 प्रश्न हमखास विचारले जातात. "भारतात सर्वप्रथम कोण आले?", "प्लासीची लढाई कधी झाली?" हे प्रश्न पाठ केले की 2 मार्क पक्के. 15व्या शतकात युरोपात मसाल्याच्या पदार्थांची मागणी खूप वाढली. भारत हा "मसाल्याचा देश" म्हणून प्रसिद्ध होता. जमिनीच्या मार्गाने व्यापार धोकादायक होता, म्हणून सागरी मार्गाचा शोध सुरू झाला आणि युरोपियन भारतात आले. आज आपण पोर्तुगीज, डच, इंग्रज, फ्रेंच आणि डॅनिश या 5 युरोपियन सत्ता कधी आल्या, काय केले, आणि कोणी कोणाला हरवले हे सोप्या भाषेत शिकणार आहोत. 1. पोर्तुगीज - भारतात येणारे सर्वात पहिले युरोपियन कोण: वास्को-द-गामा कधी: 20 मे 1498 कुठे: कालिकत, केरळ स्वागत: कालिकतचा राजा झामोरिन याने केले. महत्वाचे मुद्दे: 1. 1502: वास्को-द-गामा दुसऱ्यांदा आला आणि कालिकतमध्ये पहिली युरोपियन वखार सुरू केली. 2. 1505: फ्रान्सिस्को द अल्मेडा हा भारतातील पहिला पोर्तुगीज व्हॉइसरॉय झाला. त्याने "ब्लू वॉटर पॉलिसी" सुरू केली. म्हणजे सागरावर नियंत्रण ठेवायचं. 3. 1509: अल्फान्सो द अल्बुकर्क आला. त्याला "पोर्तुगीज सत्तेचा खरा संस्थापक" म्हणतात. 4. 1510: अल्बुकर्कने बिजापूरच्या सुलतानाकडून गोवा जिंकले. गोवा ही पोर्तुगीजांची पहिली राजधानी बनली. 5. पतन: इतर युरोपियन सत्तांपुढे पोर्तुगीज टिकले नाहीत. पण गोवा, दमण, दीव हे प्रदेश 1961 पर्यंत त्यांच्याकडेच होते. Trick: "पोर्तुगीज पाहिले आले" - P for पाहिले, P for पोर्तुगीज. 2. डच - नेदरलँडचे लोक कंपनी: डच ईस्ट इंडिया कंपनी स्थापना: 1602 भारतात आगमन: 1605 पहिली वखार: 1605, मच्छलीपट्टणम, आंध्र प्रदेश महत्वाचे मुद्दे: 1. डच लोकांनी भारतापेक्षा इंडोनेशियावर जास्त लक्ष दिले. कारण तिथे मसाल्याचे उत्पादन जास्त होते. 2. पुलीकत हे त्यांचे भारतातील मुख्य केंद्र होते. ते मद्रासजवळ आहे. 3. 1759: बेदराची लढाई झाली. इंग्रजांनी डचांचा पराभव केला. यानंतर डचांची भारतातील सत्ता संपली. Trick: डच लोक "ड"बल मसाला घ्यायला इंडोनेशियाला गेले. 3. इंग्रज - शेवटी संपूर्ण भारताचे मालक कंपनी: ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी स्थापना: 31 डिसेंबर 1600, राणी एलिझाबेथ-1 च्या परवान्याने भारतात आगमन: 1608 पहिले जहाज: हेक्टर. कॅप्टन हॉकिन्स सुरतला आला. महत्वाच्या घटना क्रमाने: 1. 1611: दक्षिण भारतात मच्छलीपट्टणम येथे पहिली वखार सुरू केली. 2. 1613: जहांगीर बादशहाने सुरत येथे वखार काढण्याची परवानगी दिली. ही इंग्रजांची पहिली अधिकृत वखार. 3. 1639: मद्रासजवळची जमीन विकत घेऊन फोर्ट सेंट जॉर्ज बांधला. मद्रास ही त्यांची पहिली राजधानी. 4. 1668: चार्ल्स-2 राजाने मुंबई बेट पोर्तुगीजांकडून हुंड्यात मिळाले. त्याने 10 पौंड वार्षिक भाड्याने कंपनीला दिले. 5. 1690: जॉब चार्नाकने सुतानती, गोविंदपूर आणि कालिकता ही 3 गावे घेऊन कलकत्त्याची स्थापना केली. 1700 मध्ये फोर्ट विल्यम बांधले. 6. 1757: प्लासीची लढाई. रॉबर्ट क्लाइव्हने सिराज-उद-दौलाचा पराभव केला. येथूनच इंग्रजांच्या साम्राज्याचा पाया रचला गेला. 7. 1764: बक्सारची लढाई. हेक्टर मुनरोने मीर कासिम, शुजा-उद-दौला आणि शाह आलम-2 यांचा पराभव केला. यामुळे इंग्रज भारतातील सर्वात बलाढ्य सत्ता बनले. Trick: इंग्रज - 1600 कंपनी, 1608 आले, 1757 प्लासी, 1764 बक्सार. 4. फ्रेंच - इंग्रजांचे मुख्य स्पर्धक कंपनी: फ्रेंच ईस्ट इंडिया कंपनी स्थापना: 1664, लुई-14 च्या मंत्री कोल्बर्टने केली भारतात आगमन: 1667 पहिली वखार: 1668, सुरत. फ्रँको कॅरॉनने सुरू केली. महत्वाचे मुद्दे: 1. 1673: वलकोंडाच्या सुलतानाकडून पाँडेचरी मिळवले. पाँडेचरी ही फ्रेंचांची भारतातील राजधानी बनली. 2. 1742: डुप्ले पाँडेचरीचा गव्हर्नर झाला. त्याने भारतीय राजकारणात भाग घ्यायला सुरुवात केली. 3. कर्नाटकची तीन युद्धे 1746 ते 1763: फ्रेंच आणि इंग्रज यांच्यात झाली. व्यापार आणि वर्चस्वासाठी. 4. 1760: वांदीवॉशची लढाई. सर आयर कूटने काउंट लालीचा पराभव केला. यामुळे भारतातील फ्रेंच सत्ता संपुष्टात आली. 5. 1763: पॅरिसचा तह. फ्रेंचांना पाँडेचरी, माहे, यानम, कारीकाल आणि चंद्रनगर एवढेच प्रदेश ठेवू दिले, पण तटबंदी पाडून. Trick: फ्रेंच शेवटी फक्त "पाँडेचरी" पुरते उरले. 5. डॅनिश - डेन्मार्कचे लोक आगमन: 1616 कुठे: तामिळनाडूमधील ट्रांकेबार आणि बंगालमधील सेरामपूर येथे वखारी काढल्या. शेवट: 1845 मध्ये त्यांनी त्यांच्या सर्व वसाहती इंग्रजांना विकल्या आणि भारत सोडला. 6. परीक्षेसाठी 10 महत्वाचे प्रश्न - One Liner प्रश्न 1: भारताचा सागरी मार्ग शोधणारा पहिला युरोपियन कोण? उत्तर: वास्को-द-गामा, 1498. प्रश्न 2: भारतात पहिली वखार कोणी काढली? उत्तर: पोर्तुगीजांनी, 1502 मध्ये कालिकत येथे. प्रश्न 3: गोवा कोणी जिंकले? उत्तर: अल्फान्सो द अल्बुकर्क, 1510 मध्ये. प्रश्न 4: ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीची स्थापना कधी झाली? उत्तर: 31 डिसेंबर 1600. प्रश्न 5: जहांगीरने इंग्रजांना सुरत येथे वखार काढण्याची परवानगी कधी दिली? उत्तर: 1613 मध्ये. प्रश्न 6: कलकत्ता शहराची स्थापना कोणी केली? उत्तर: जॉब चार्नाक, 1690 मध्ये. प्रश्न 7: प्लासीची लढाई कधी झाली? उत्तर: 23 जून 1757. प्रश्न 8: बक्सारची लढाई कधी झाली? उत्तर: 22 ऑक्टोबर 1764. प्रश्न 9: फ्रेंच सत्तेचा अंत कोणत्या लढाईने झाला? उत्तर: वांदीवॉशची लढाई, 1760. प्रश्न 10: भारतात येणारे युरोपियन क्रमाने सांगा. उत्तर: पोर्तुगीज → डच → इंग्रज → डॅनिश → फ्रेंच. Trick: [ PDEF ]- पोर्तुगीज, डच, इंग्रज, डॅनिश, फ्रेंच. 7. शेवटी लक्षात ठेवण्याचे 3 मुद्दे 1. सर्वात पहिले: पोर्तुगीज - 1498. 2. सर्वात शेवटी गेले: पोर्तुगीजच - 1961 मध्ये गोवा मुक्त झाला. 3. संपूर्ण भारतावर राज्य: फक्त इंग्रजांनी केले. प्लासी 1757 आणि बक्सार 1764 या दोन लढायांमुळे. मित्रांनो, हा घटक पाठ करा. वर्ष, ठिकाण आणि लढाया यावर प्रश्न हमखास येतात. रोज 10 मिनिटे वाचा. तुम्हाला हा लेख समजला का? Comment मध्ये सांगा. कोणता मुद्दा अवघड वाटतो तो विचारा. All the best for Police Bharti!