100 मराठी समानार्थी शब्द | MPSC, Police Bharti 2026

100+ मराठी समानार्थी शब्द: स्पर्धा परीक्षा आणि लेखनासाठी महत्वाचे

मित्रांनो, मराठी व्याकरणात समानार्थी शब्द हा घटक MPSC, पोलीस भरती, तलाठी, ग्रामसेवक आणि इतर सर्व स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत महत्वाचा आहे. लेखी परीक्षेत 5 ते 10 मार्कांचे प्रश्न फक्त समानार्थी शब्दांवर येतात. तसेच Blog लिहिताना, निबंध लिहिताना शब्दांची पुनरावृत्ती टाळण्यासाठी समानार्थी शब्द उपयोगी पडतात.

आजच्या या लेखात आपण परीक्षेत वारंवार विचारले जाणारे 100 महत्वाचे मराठी समानार्थी शब्द अर्थासह पाहणार आहोत. ही यादी नोट करून ठेवा.

समानार्थी शब्द म्हणजे काय?

ज्या शब्दांचा अर्थ एकसारखा असतो, त्यांना समानार्थी शब्द असे म्हणतात. उदा: पाणी या शब्दाला जल, नीर, उदक, जीवन हे समानार्थी शब्द आहेत.

100 महत्वाचे मराठी समानार्थी शब्दांची यादी

खाली दिलेले शब्द MPSC आणि पोलीस भरतीच्या जुन्या प्रश्नपत्रिकेतून घेतले आहेत.

1 ते 25: निसर्ग संबंधित शब्द

1. पाणी - जल, नीर, तोय, उदक, जीवन, वारि
2. आकाश - गगन, नभ, अंबर, अंतराळ, व्योम
3. सूर्य - रवि, भास्कर, दिनकर, आदित्य, प्रभाकर, मित्र
4. चंद्र - शशी, सोम, इंदु, निशाकर, सुधाकर, मयंक
5. वारा - वायु, पवन, समीर, अनिल, मरुत
6. अग्नि - आग, विस्तव, ज्वाला, पावक, अनल, वैश्वानर
7. पृथ्वी - धरती, वसुंधरा, भूमी, धरा, मेदिनी, क्षिती
8. डोंगर - पर्वत, गिरी, नग, अचल, भूधर, शैल
9. नदी - सरिता, तटिनी, आपगा, वाहिनी, नद
10. समुद्र - सागर, सिंधु, अर्णव, जलधी, रत्नाकर, उदधी
11. झाड - वृक्ष, तरू, द्रुम, पादप, विटप
12. फूल - पुष्प, कुसुम, सुमन, प्रसून
13. रात्र - निशा, रजनी, यामिनी, शर्वरी, निशी
14. दिवस - दिन, वासर, वार, अहोरात्र
15. ढग - मेघ, जलद, वारिद, घन
16. वीज - विद्युत, तडित, सौदामिनी, चपला
17. जंगल - वन, अरण्य, कानन, विपिन
18. कमळ - पद्म, पंकज, नलिन, अरविंद, राजीव
19. तलाव - सरोवर, तळे, जलाशय, पुष्करिणी
20. बाग - उपवन, उद्यान, वाटिका, आराम
21. प्रकाश - उजेड, तेज, प्रभा, कanti, दीप्ती
22. अंधार - काळोख, तम, तिमिर, अंधकार
23. पाऊस - वर्षा, वृष्टी, पर्जन्य
24. दगड - पाषाण, शिळा, प्रस्तर, अश्म
25. वाळू - सिकता, रेती, बालुका

26 ते 50: माणूस आणि नाती संबंधित

26. घर - गृह, सदन, निवास, वास्तु, आलय, धाम, निकेतन
27. आई - माता, जननी, माऊली, आईसाहेब
28. वडील - पिता, बाप, तात, जनक
29. मित्र - सखा, दोस्त, सुहृद, सोबती, जिवलग
30. शत्रू - वैरी, दुश्मन, अरि, रिपु, शत्रु
31. राजा - नृप, भूप, सम्राट, नरेश, भूपती, राव
32. राणी - राज्ञी, सम्राज्ञी, महाराणी
33. मूल - बालक, शिशु, तान्हे, बाळ, लेक
34. मुलगी - कन्या, लेक, तनया, सुता, आत्मजा
35. मुलगा - पुत्र, सुत, तनय, आत्मज, चिरंजीव
36. बायको - पत्नी, भार्या, अर्धांगिनी, गृहिणी, कांता
37. नवरा - पती, कांत, भरतार, दयित
38. शिक्षक - गुरु, आचार्य, अध्यापक, मास्तर
39. विद्यार्थी - शिष्य, छात्र, शिकणारा
40. डॉक्टर - वैद्य, धन्वंतरी, भिषक
41. सैनिक - जवान, शिपाई, फौजी, योद्धा
42. चोर - तस्कर, मोषक, रजनीचर
43. गरीब - निर्धन, दरिद्री, कंगाल, दीन
44. श्रीमंत - धनवान, सधन, लक्ष्मीपुत्र, गब्बर
45. माणूस - मानव, मनुष्य, नर, मर्त्य
46. स्त्री - नारी, महिला, ललना, वनिता, अबला
47. पुरुष - नर, मर्द, पौरुष
48. लोक - जनता, प्रजा, जनसमुदाय
49. देव - परमेश्वर, ईश्वर, भगवंत, प्रभू, दैवत
50. पक्षी - विहंग, खग, पाखरू, द्विज, नभचर

51 ते 75: भावना आणि गुण संबंधित

51. आनंद - हर्ष, सुख, समाधान, उल्हास, संतोष, प्रमोद
52. दुःख - शोक, खेद, वेदना, यातना, क्लेश, विषाद
53. राग - क्रोध, संताप, कोप, चीड, त्वेष
54. भीती - भय, दहशत, त्रास, धास्ती, आशंका
55. प्रेम - स्नेह, माया, प्रीती, अनुराग, लोभ
56. सुंदर - सुंदर, मोहक, रम्य, मनोहर, आकर्षक, लावण्यवती
57. कुरूप - विद्रूप, बेढब, ओंगळ, बीभत्स
58. मोठा - विशाल, भव्य, अफाट, प्रचंड, अजस्त्र, विस्तृत
59. लहान - छोटा, अल्प, सूक्ष्म, क्षुद्र, बारीक, कमी
60. चांगला - उत्तम, उत्कृष्ट, चोख, भला, नेक
61. वाईट - दुष्ट, अधम, नीच, निंद्य, खल
62. नवीन - नूतन, नवे, ताजे, अभिनव
63. जुना - प्राचीन, पुरातन, जीर्ण, सनातन
64. शहाणा - बुद्धिमान, ज्ञानी, चतुर, हुशार, विद्वान
65. मूर्ख - अज्ञानी, बेअक्कल, मंद, जडमती
66. धाडसी - शूर, पराक्रमी, वीर, साहसी, निर्भय
67. भित्रा - डरपोक, भ्याड, कातर
68. आळशी - सुस्त, निरुद्योगी, ऐतखाऊ
69. कष्टाळू - मेहनती, उद्योगी, श्रमिक
70. खरा - सत्य, वास्तविक, यथार्थ
71. खोटा - असत्य, मिथ्या, लबाड
72. शांत - स्तब्ध, निःशब्द, सौम्य, शांततामय
73. वेगवान - द्रुत, त्वरा, चपळ, जलद
74. मंद - संथ, हळू, सावकाश
75. पवित्र - शुद्ध, निर्मळ, पुण्य, पावन

76 ते 100: इतर महत्वाचे शब्द

76. पुस्तक - ग्रंथ, पोथी, किताब, वाङ्मय
77. पैसा - धन, द्रव्य, संपत्ती, वित्त, लक्ष्मी, अर्थ
78. रस्ता - मार्ग, पथ, वाट, पंथ, सडक
79. गाव - ग्राम, खेडे, देहात, मौजा
80. शहर - नगर, नगरी, महानगर, पुर
81. युद्ध - लढाई, संग्राम, रण, समर
82. विजय - जय, फत्ते, यश
83. पराभव - हार, पराजय
84. जग - विश्व, दुनिया, जगत, ब्रह्मांड
85. आवाज - ध्वनी, नाद, स्वर, रव
86. वास - गंध, सुगंध, दरवळ
87. चव - रुची, स्वाद, आस्वाद
88. भाषा - वाणी, बोली, जबान
89. काम - कार्य, कृत्य, कर्म, उद्योग
90. वेळ - समय, काळ, वखत
91. सकाळ - प्रातःकाळ, पहाट, प्रभात
92. संध्याकाळ - सायंकाळ, सांज, प्रदोष
93. कपडे - वस्त्र, पोशाख, वसन, चीर
94. जेवण - भोजन, आहार, खाणे, नैवेद्य
95. पाया - आधार, पायाभूत, बुनियाद
96. शेवट - अंत, समाप्ती, अखेर, इतिश्री
97. सुरुवात - प्रारंभ, आरंभ, सुरू
98. प्रश्न - सवाल, शंका, जिज्ञासा
99. उत्तर - जवाब, प्रतिसाद
100. देश - राष्ट्र, मुलुख, वतन

समानार्थी शब्द कसे लक्षात ठेवायचे? 3 सोप्या टिप्स

1. गट करून शिका: वर दिल्याप्रमाणे निसर्ग, माणूस, भावना असे गट करून पाठ करा. एकदम 100 शब्द पाठ होत नाहीत.
2. वाक्यात उपयोग करा: फक्त शब्द पाठ करू नका. प्रत्येक शब्दाचे 1 वाक्य बनवा. उदा: आकाशात ढग जमले आहेत. = गगनात मेघ दाटले आहेत.
3. दररोज उजळणी करा: रोज 10 शब्द लिहून काढा. पोलीस भरतीच्या परीक्षेत 2 मार्कांचा एक प्रश्न नक्की असतो.

---

निष्कर्ष: मित्रांनो, समानार्थी शब्दांचा अभ्यास फक्त परीक्षेसाठी नाही तर तुमचे मराठी लेखन समृद्ध करण्यासाठी पण महत्वाचा आहे. ही 100 शब्दांची यादी पूर्ण पाठ करा. पुढच्या लेखात आपण 100 विरुद्धार्थी शब्द पाहणार आहोत.

तुम्हाला हा लेख कसा वाटला? कमेंट करून नक्की सांगा. आणि हो, हा लेख तुमच्या मित्रांना Share करायला विसरू नका.

- VisionGovAcademy Team