Math Trick Day 25 – Percentage (टक्केवारी) संपूर्ण माहिती

Percentage म्हणजे काय?

Percentage म्हणजे शेकडा. "Percent" हा शब्द "Per Hundred" या शब्दापासून तयार झाला आहे. म्हणजेच 100 पैकी किती भाग हे Percentage द्वारे दर्शवले जाते.

उदा.

• 50% = 50/100 = 1/2
• 25% = 25/100 = 1/4
• 75% = 75/100 = 3/4
• 10% = 10/100 = 1/10

महत्त्वाचे Percentage Fraction मध्ये

Percentage	Fraction
10%	1/10
20%	1/5
25%	1/4
33.33%	1/3
40%	2/5
50%	1/2
60%	3/5
66.66%	2/3
75%	3/4
80%	4/5

Percentage काढण्याचे सूत्र

टक्केवारी काढण्यासाठी खालील सूत्र वापरले जाते.

Percentage = (Part / Total) × 100

उदा. एका वर्गात 40 विद्यार्थी आहेत. त्यापैकी 30 विद्यार्थी पास झाले.

Percentage = (30/40) × 100 = 75%

Math Trick 1 – 10% काढणे

कोणत्याही संख्येचा 10% काढण्यासाठी त्या संख्येचा दशांश एक घर डावीकडे हलवा.

उदा.

• 10% of 500 = 50
• 10% of 840 = 84
• 10% of 1200 = 120

Math Trick 2 – 5% काढणे

5% म्हणजे 10% चा अर्धा भाग.

उदा.

• 5% of 400 = 20
• 5% of 800 = 40

Math Trick 3 – 25% काढणे

25% म्हणजे 1/4. म्हणून कोणत्याही संख्येला 4 ने भाग द्या.

• 25% of 200 = 50
• 25% of 800 = 200
• 25% of 1000 = 250

Math Trick 4 – 50% काढणे

50% म्हणजे 1/2. म्हणजे संख्या 2 ने भागा.

• 50% of 600 = 300
• 50% of 900 = 450

Math Trick 5 – 75% काढणे

75% म्हणजे 3/4.

उदा.

• 75% of 400 = (400 × 3)/4 = 300
• 75% of 800 = 600

Math Trick 6 – 1% काढणे

1% काढण्यासाठी संख्या 100 ने भागा.

• 1% of 500 = 5
• 1% of 2000 = 20
• 1% of 1500 = 15

Math Trick 7 – 15% काढणे

15% = 10% + 5%

उदा. 15% of 400

• 10% = 40
• 5% = 20
• उत्तर = 60

Math Trick 8 – 35% काढणे

35% = 30% + 5%

उदा. 35% of 200

• 30% = 60
• 5% = 10
• उत्तर = 70

Percentage वाढ आणि घट

एखाद्या वस्तूची किंमत वाढली किंवा कमी झाली तर खालील सूत्र वापरतात.

नवीन किंमत = जुनी किंमत × (100 ± Percentage)/100

उदाहरण 1

एका वस्तूची किंमत 500 रुपये आहे. 20% वाढ झाली.

नवीन किंमत = 500 × 120/100 = 600 रुपये

उदाहरण 2

एका वस्तूची किंमत 1000 रुपये आहे. 10% घट झाली.

नवीन किंमत = 1000 × 90/100 = 900 रुपये

Percentage Conversion Tricks

• 1/2 = 50%
• 1/3 = 33.33%
• 2/3 = 66.66%
• 1/4 = 25%
• 3/4 = 75%
• 1/5 = 20%
• 2/5 = 40%
• 3/5 = 60%
• 4/5 = 80%
• 1/8 = 12.5%
• 3/8 = 37.5%
• 5/8 = 62.5%
• 7/8 = 87.5%

स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाच्या ट्रिक्स

1. 50% म्हणजे अर्धा.
2. 25% म्हणजे चौथा भाग.
3. 75% म्हणजे तीन-चतुर्थांश.
4. 10% काढण्यासाठी दशांश एक घर हलवा.
5. 1% काढण्यासाठी 100 ने भागा.
6. 5% म्हणजे 10% चा अर्धा.
7. 20% म्हणजे 1/5.
8. 40% म्हणजे 2/5.
9. 60% म्हणजे 3/5.
10. 80% म्हणजे 4/5.

सरावासाठी प्रश्न

प्रश्न 1: 25% of 120 = ?

उत्तर: 30

प्रश्न 2: 50% of 480 = ?

उत्तर: 240

प्रश्न 3: 75% of 200 = ?

उत्तर: 150

प्रश्न 4: 15% of 600 = ?

उत्तर: 90

प्रश्न 5: 35% of 400 = ?

उत्तर: 140

निष्कर्ष

Percentage हा गणितातील अत्यंत महत्त्वाचा विषय आहे. जर तुम्हाला 10%, 25%, 50%, 75%, 1/2, 1/4, 3/4 यांचे संबंध लक्षात राहिले तर बहुतेक प्रश्न कॅल्क्युलेटरशिवाय काही सेकंदांत सोडवता येतात. Police Bharti, Talathi, MPSC, SSC, Banking आणि इतर सर्व स्पर्धा परीक्षांमध्ये Percentage वर प्रश्न वारंवार विचारले जातात. त्यामुळे वरील ट्रिक्स नियमित सराव करून पाठ ठेवा.

Math Trick Day 25 – Percentage: "10%, 25%, 50% आणि 75% चे शॉर्टकट लक्षात ठेवा, टक्केवारीचे प्रश्न सेकंदांत सोडवा!"