काळ, काम, वेग: चौकीदार-वनरक्षक भरतीसाठी 100% गुण मिळवण्याचा Final Formula
भाऊ, आदिवासी विभागाच्या चौकीदार, वनरक्षक, वनपाल या सगळ्या भरतीत गणितात 25 प्रश्न येतात. त्यातले 5 ते 7 प्रश्न फक्त काळ-काम-वेग या एका टॉपिकवर असतात.
म्हणजे 200 पैकी 14 मार्क फक्त या चॅप्टरचे. Vision Gov Academy तुला आज 3 गोल्डन नियम देणार आहे. हे डोक्यात बसवलेस तर काळ-काम-वेग चे कोणतेही प्रश्न 30 सेकंदात सुटतील.
नियम क्र. 1: काम म्हणजे काय? LCM वाला खेळ
Gov Rule: एकूण काम = दिवसांचा LCM
उदाहरण: A एक काम 10 दिवसात करतो. B तेच काम 15 दिवसात करतो. दोघे मिळून किती दिवसात करतील?
पायरी 1: 10 आणि 15 चा LCM = 30. समज 'एकूण काम = 30 युनिट' आहे.
पायरी 2: A 1 दिवसात = 30/10 = 3 युनिट. B 1 दिवसात = 30/15 = 2 युनिट.
पायरी 3: A+B 1 दिवसात = 3+2 = 5 युनिट.
पायरी 4: उत्तर = 30/5 = 6 दिवस.
पायरी 1: 10 आणि 15 चा LCM = 30. समज 'एकूण काम = 30 युनिट' आहे.
पायरी 2: A 1 दिवसात = 30/10 = 3 युनिट. B 1 दिवसात = 30/15 = 2 युनिट.
पायरी 3: A+B 1 दिवसात = 3+2 = 5 युनिट.
पायरी 4: उत्तर = 30/5 = 6 दिवस.
स्पेशल ट्रिक: कार्यक्षमता | Efficiency
जर 'A हा B पेक्षा 50% जास्त कार्यक्षम आहे' तर B=100, A=150. म्हणजे A:B = 3:2. हे गुणोत्तर म्हणजेच 1 दिवसाचे काम.
जर 'A हा B पेक्षा 50% जास्त कार्यक्षम आहे' तर B=100, A=150. म्हणजे A:B = 3:2. हे गुणोत्तर म्हणजेच 1 दिवसाचे काम.
नियम क्र. 2: नळ आणि टाकी = कामच आहे भाऊ
Gov Rule: भरणारा नळ = + काम, रिकामा करणारा नळ = - काम
[6/7/2026 9:15 AM] P®@$#∆πt_:
प्रश्न: एक नळ टाकी 12 तासात भरतो. दुसरा 16 तासात भरतो. तिसऱ्याने 24 तासात रिकामी होते. तिन्ही एकत्र सुरू केले तर?
पायरी 1: LCM = 48. समज टाकी = 48 लिटर.
पायरी 2: नळ A = +48/12 = +4, नळ B = +48/16 = +3, नळ C = -48/24 = -2.
पायरी 3: एकत्र = 4+3-2 = 5 लिटर/तास.
पायरी 4: उत्तर = 48/5 = 9 तास 36 मिनिटे.
पायरी 1: LCM = 48. समज टाकी = 48 लिटर.
पायरी 2: नळ A = +48/12 = +4, नळ B = +48/16 = +3, नळ C = -48/24 = -2.
पायरी 3: एकत्र = 4+3-2 = 5 लिटर/तास.
पायरी 4: उत्तर = 48/5 = 9 तास 36 मिनिटे.
नियम क्र. 3: माणूस-स्त्री-मुले | M1D1H1 = M2D2H2
Gov Rule: एकूण माणूस × दिवस × तास = एकूण कामाचे Man-Hours
प्रश्न: 15 पुरुष एक काम 20 दिवसात 8 तास काम करून पूर्ण करतात. तेच काम 20 पुरुषांनी 10 दिवसात पूर्ण करायचे असेल तर रोज किती तास?
पायरी 1: एकूण काम = 15×20×8 = 2400 Man-Hours.
पायरी 2: 20×10×H2 = 2400.
पायरी 3: H2 = 2400/200 = 12 तास.
पायरी 1: एकूण काम = 15×20×8 = 2400 Man-Hours.
पायरी 2: 20×10×H2 = 2400.
पायरी 3: H2 = 2400/200 = 12 तास.
पेपर मध्ये विचारले जाणारे 7 डेडली प्रश्न प्रकार
| प्रकार | Gov ट्रिक | उदाहरण |
|---|---|---|
| 1. एक काम सोडून गेला | उरलेले काम / उरलेल्याची क्षमता | A+B ने 3 दिवस काम केले. नंतर A गेला. उरलेले B किती दिवसात करेल? |
| 2. आळीपाळीने काम | 1 सायकलचे काम काढ, मग भागाकार | A, B, C आळीपाळीने 1-1 दिवस काम करतात. एकूण किती दिवस? |
| 3. कार्यक्षमता वाढली | नवीन क्षमता = जुनी × 1.2 | 6 माणसे कमी झाली, उरलेल्यांची क्षमता 20% वाढली. दिवस? |
| 4. वेतन वाटप | वेतन = 1 दिवसाच्या कामाच्या प्रमाणात | A 10 दिवस, B 12 दिवस. 2200 रुपये. A ला किती? |
| 5. वेग, वेळ, अंतर | अंतर = काम, वेग = 1 दिवसाचे काम | 60 किमी/तास वेगाने 10 तास. 40 किमी/तास ने किती वेळ? |
| 6. नळाला छिद्र | छिद्र = - काम | नळ 10 तास, छिद्रामुळे 12 तास. छिद्र किती वेळात रिकामे करेल? |
| 7. एक-एक निघून गेला | टप्प्याटप्प्याने काम काढत जा | A,B,C एकत्र सुरू. 5 दिवसानंतर A गेला. नंतर 5 दिवसानंतर B गेला. |
Vision Gov चे 5 कमांडमेंट्स | परीक्षा हॉल साठी
- LCM शिवाय पान हलवू नकोस: प्रश्न वाचला की पहिले LCM काढ. 90% पेपर तिथेच सुटतो.
- युनिट लिही: 'दिवस', 'तास', 'लिटर' लिहीत जा. गडबड होणार नाही.
- Minus विसरू नकोस: रिकामा करणारा नळ, काम सोडून गेलेला माणूस = Minus.
- वेतन = 1 दिवसाचे काम: एकूण दिवस बघू नकोस. 1 दिवसात कोण किती करतो ते बघ.
- आळीपाळी = सायकल: 3 दिवसात किती काम होते ते काढ. मग भागाकार कर.
सरावासाठी 5 प्रश्न | कमेंट मध्ये उत्तर दे
1. A एक काम 12 दिवसात, B 16 दिवसात, C 24 दिवसात करतो. तिघे मिळून किती दिवसात करतील?
2. एक नळ 15 तासात भरतो, दुसरा 20 तासात रिकामा करतो. एकत्र सुरू केले तर किती वेळ लागेल?
3. 18 महिला 10 दिवसात काम करतात. 12 महिला किती दिवसात करतील?
4. A हा B पेक्षा 25% जास्त कार्यक्षम आहे. B 20 दिवस घेतो तर A किती दिवस घेईल?
5. A आणि B मिळून 8 दिवस. A एकटा 12 दिवस. B एकटा किती दिवस?
उत्तरे: 1) 5.33 दिवस, 2) 60 तास, 3) 15 दिवस, 4) 16 दिवस, 5) 24 दिवस.
2. एक नळ 15 तासात भरतो, दुसरा 20 तासात रिकामा करतो. एकत्र सुरू केले तर किती वेळ लागेल?
3. 18 महिला 10 दिवसात काम करतात. 12 महिला किती दिवसात करतील?
4. A हा B पेक्षा 25% जास्त कार्यक्षम आहे. B 20 दिवस घेतो तर A किती दिवस घेईल?
5. A आणि B मिळून 8 दिवस. A एकटा 12 दिवस. B एकटा किती दिवस?
उत्तरे: 1) 5.33 दिवस, 2) 60 तास, 3) 15 दिवस, 4) 16 दिवस, 5) 24 दिवस.
शेवटचा Gov मंत्र:
"पेपर मध्ये काळ-काम-वेग आला की हसून उत्तर दे. कारण हा तुझा स्कोअरिंग एरिया आहे. Vision Gov Academy ची पोरं 20 पैकी 20 घेतातच."
"पेपर मध्ये काळ-काम-वेग आला की हसून उत्तर दे. कारण हा तुझा स्कोअरिंग एरिया आहे. Vision Gov Academy ची पोरं 20 पैकी 20 घेतातच."
No comments:
Post a Comment