📚 शब्दार्थ संपूर्ण माहिती 2026 | MPSC & Competitive Exam Notes
📌 शब्दार्थ म्हणजे काय?
🧠 MPSC महत्वाचे मुद्दे
✔ 1-2 प्रश्न समानार्थी शब्दावर हमखास येतात
✔ नियमित revision आवश्यक आहे
✔ रोज 10–20 शब्द शिकणे फायदेशीर आहे
📚 शब्दार्थ विस्तृत माहिती (2000+ शब्द संग्रह)
● कृतज्ञ : उपकार मानणारा व्यक्ती
● मनमिळाऊ : सर्वांशी मिळून मिसळून वागणारा
● गुप्तहेर : गुप्त माहिती शोधणारा
● स्वार्थी : स्वतःचा फायदा पाहणारा
● दानशूर : मोठ्या प्रमाणात दान करणारा
● दीर्घायुषी : जास्त आयुष्य असणारा
● निर्भय : भीती नसलेला
● परोपकारी : इतरांसाठी काम करणारा
● परिश्रमी : मेहनत करणारा
● निष्कलंक : दोषरहित व्यक्ती
● साहसी : धाडसी व्यक्ती
● विनम्र : नम्र स्वभावाचा
● अहंकारी : गर्विष्ठ व्यक्ती
● विवेकी : योग्य निर्णय घेणारा
● चतुर : हुशार आणि चपळ
● भोळा : साधा आणि निष्पाप
● कर्तव्यनिष्ठ : जबाबदारीने काम करणारा
● निष्काळजी : दुर्लक्ष करणारा
● जागरूक : सतर्क राहणारा
● बुद्धिमान : हुशार व्यक्ती
● मंदबुद्धी : कमी समज असलेला
● शिक्षित : शिकलेला
● अशिक्षित : न शिकलेला
● स्वावलंबी : स्वतःवर अवलंबून राहणारा
● परावलंबी : दुसऱ्यावर अवलंबून राहणारा
● शिस्तप्रिय : नियम पाळणारा
● अव्यवस्थित : नीट नसलेला
● प्रामाणिक : सत्य बोलणारा
● कपटी : फसवणूक करणारा
● दयाळू : दया करणारा
● निर्दयी : दया नसलेला
● यशस्वी : यश मिळवणारा
● अपयशी : अपयश आलेला
● शक्तिशाली : बलवान
● दुर्बल : कमकुवत
● स्वच्छ : नीटनेटका
● घाणेरडा : अस्वच्छ
● शांत : स्थिर स्वभावाचा
● चिडखोर : लवकर राग येणारा
● उत्साही : ऊर्जा असलेला
● निष्क्रिय : काम न करणारा
● विद्वान : ज्ञानी व्यक्ती
● अज्ञानी : ज्ञान नसलेला
● तेजस्वी : चमकदार व्यक्ती
● मंद : धीमा किंवा कमी प्रकाश
● उत्कर्ष : प्रगती
● अधोगती : घसरण
● विकास : वाढ
● विनाश : नाश
● संस्कार : चांगले गुण
● विकृती : चुकीची अवस्था
● आनंद : सुख
● दुःख : वेदना
● प्रेम : माया
● द्वेष : तिरस्कार
● विश्वास : श्रद्धा
● अविश्वास : शंका
● धैर्य : साहस
● भीती : घाबराट
● विजय : जिंकणे
● पराभव : हार
● सत्य : खरे बोलणे
● असत्य : खोटे बोलणे
● न्याय : योग्य निर्णय
● अन्याय : चुकीचा निर्णय
● शांती : शांत वातावरण
● अशांती : गोंधळ
● ज्ञान : माहिती
● अज्ञान : माहितीचा अभाव
● प्रकाश : उजेड
● अंधार : काळोख
● सूर्य : प्रकाश देणारा तारा
● चंद्र : रात्रीचा प्रकाश देणारा
● नदी : वाहते पाणी
● पर्वत : उंच डोंगर
● जंगल : झाडांचा समूह
● समुद्र : खारट पाण्याचा भाग
● विद्यार्थी : शिकणारा
● शिक्षक : शिकवणारा
● डॉक्टर : उपचार करणारा
● शेतकरी : शेती करणारा
● सैनिक : देश रक्षण करणारा
● पोलीस : कायदा राखणारा
● वकील : न्यायालयात काम करणारा
● अभियंता : बांधकाम करणारा
● कलाकार : कला करणारा
● लेखक : लेखन करणारा
● निसर्ग : नैसर्गिक वातावरण
● पर्यावरण : सभोवतालचे वातावरण
● प्रदूषण : घाण वाढणे
📚 शब्दार्थ विस्तृत शब्दसंग्रह (2000+ शब्दसंग्रह)
● कृतज्ञ : उपकार मानणारा
● मनमिळाऊ : सर्वांशी मिळून मिसळून वागणारा
● गुप्तहेर : गुप्त माहिती शोधणारा
● स्वार्थी : स्वतःचा फायदा पाहणारा
● दानशूर : मोठ्या प्रमाणात दान करणारा
● दीर्घायुषी : जास्त आयुष्य असणारा
● निर्भय : भीती नसलेला
● परोपकारी : इतरांसाठी उपकार करणारा
● परिश्रमी : मेहनती व्यक्ती
● निष्कलंक : दोषरहित
● साहसी : धाडसी
● विनम्र : नम्र
● अहंकारी : गर्विष्ठ
● विवेकी : योग्य निर्णय घेणारा
● चतुर : हुशार
● भोळा : साधा
● कर्तव्यनिष्ठ : जबाबदारीने काम करणारा
● निष्काळजी : दुर्लक्ष करणारा
● जागरूक : सतर्क
● बुद्धिमान : हुशार
● मंदबुद्धी : कमी समज असलेला
● शिक्षित : शिकलेला
● अशिक्षित : न शिकलेला
● स्वावलंबी : स्वतःवर अवलंबून
● परावलंबी : दुसऱ्यावर अवलंबून
● शिस्तप्रिय : नियम पाळणारा
● अव्यवस्थित : नीट नसलेला
● प्रामाणिक : सत्य बोलणारा
● कपटी : फसवणारा
● दयाळू : दया करणारा
● निर्दयी : दया नसलेला
● यशस्वी : यश मिळवणारा
● अपयशी : अपयश आलेला
● शक्तिशाली : बलवान
● दुर्बल : कमकुवत
● स्वच्छ : नीटनेटका
● घाणेरडा : अस्वच्छ
● शांत : स्थिर
● चिडखोर : रागीट
● उत्साही : ऊर्जा असलेला
● निष्क्रिय : काम न करणारा
● विद्वान : ज्ञानी
● अज्ञानी : ज्ञान नसलेला
● तेजस्वी : चमकदार
● मंद : धीमा
● उत्कर्ष : प्रगती
● अधोगती : घसरण
● विकास : वाढ
● विनाश : नाश
● संस्कार : चांगले गुण
● विकृती : चुकीची अवस्था
● आनंद : सुख
● दुःख : वेदना
● प्रेम : माया
● द्वेष : तिरस्कार
● विश्वास : श्रद्धा
● अविश्वास : शंका
● धैर्य : साहस
● भीती : घाबराट
● विजय : जिंकणे
● पराभव : हार
● सत्य : खरेपणा
● असत्य : खोटेपणा
● न्याय : योग्य निर्णय
● अन्याय : चुकीचा निर्णय
● शांती : शांतता
● अशांती : गोंधळ
● ज्ञान : माहिती
● अज्ञान : माहितीचा अभाव
● प्रकाश : उजेड
● अंधार : काळोख
● सूर्य : प्रकाश देणारा तारा
● चंद्र : रात्रीचा प्रकाश
● नदी : वाहते पाणी
● पर्वत : उंच डोंगर
● जंगल : झाडांचा समूह
● समुद्र : खारट पाण्याचा भाग
● विद्यार्थी : शिकणारा
● शिक्षक : शिकवणारा
● डॉक्टर : उपचार करणारा
● शेतकरी : शेती करणारा
● सैनिक : देश रक्षण करणारा
● पोलीस : कायदा राखणारा
● वकील : न्यायालयात काम करणारा
● अभियंता : बांधकाम करणारा
● कलाकार : कला करणारा
● लेखक : लेखन करणारा
● निसर्ग : नैसर्गिक जग
● पर्यावरण : सभोवतालचे वातावरण
● प्रदूषण : घाण वाढणे
● स्वच्छता : साफसफाई
● आरोग्य : शरीराची स्थिती
● आजार : रोग
● औषध : उपचार साधन
● उपचार : इलाज
● मृत्यू : जीवनाचा अंत
● जन्म : जीवनाची सुरुवात
● संस्कृती : जीवनशैली
● सभ्यता : शिस्तबद्ध वर्तन
● इतिहास : भूतकाळातील घटना
● भविष्य : पुढील काळ
● वर्तमान : आत्ताचा काळ
● यश : सफलता
● प्रयत्न : मेहनत
● संघर्ष : लढा
● प्रगती : पुढे जाणे
● अपयश : हार
● आत्मविश्वास : स्वतःवर विश्वास
● प्रेरणा : उत्साह
● शिक्षण : ज्ञान मिळवणे
📝 Practice Questions
2) "कमळ" चे समानार्थी शब्द लिहा
3) "अंधार" चा विरुद्धार्थी शब्द लिहा
4) "स्वार्थी" शब्दाचा अर्थ काय?
5) "उषा" चे समानार्थी शब्द लिहा
Post a Comment