Friday, May 22, 2026

गणित 100 सूत्र | MPSC Police Talathi साठी Golden Formulas PDF

गणिताची सूत्रे: 50+ Important Formulas | Police, Talathi Maths Tricks गणिताची 50+ महत्वाची सूत्रे | Police Bharti, Talathi साठी एकाच ठिकाणी नमस्कार मित्रांनो 🙏 Police Bharti, Talathi, ZP, MPSC, SSC परीक्षेत गणित म्हणजे 25 मार्क पक्के. पण सूत्रे पाठ नसतील तर 25 पैकी 5 पण सुटत नाहीत. आज मी तुम्हाला गणिताची 50+ सगळ्यात महत्त्वाची सूत्रे एकाच पोस्टमध्ये देत आहे. ही सूत्रे पाठ करा, रोज 10 मिनिटे उजळणी करा. मग बघा गणित कसे चुटकीत सुटते. 1. शेकडेवारी - Percentage सूत्रे 1. शेकडेवारी काढणे: शेकडेवारी = (मिळालेले मार्क / एकूण मार्क) × 100 2. A हे B च्या किती % आहे: (A / B) × 100 3. संख्येचे X% काढणे: संख्या × X / 100 4. संख्या X% ने वाढवणे: संख्या × (100 + X) / 100 5. संख्या X% ने कमी करणे: संख्या × (100 - X) / 100 6. सममूल्य वाढ-घट: X% वाढवून X% कमी केले तर नेहमी तोटा होतो. तोटा % = X² / 100 उदाहरण: 20% वाढवून 20% कमी केले तर तोटा = 20²/100 = 4% 2. नफा-तोटा - Profit & Loss सूत्रे 7. नफा: विक्री किंमत - खरेदी किंमत = SP - CP 8. तोटा: खरेदी किंमत - विक्री किंमत = CP - SP 9. नफा %: (नफा / CP) × 100 10. तोटा %: (तोटा / CP) × 100 11. SP काढणे: SP = CP × (100 + नफा%) / 100 12. CP काढणे: CP = SP × 100 / (100 + नफा%) 13. सवलत - Discount: SP = MP × (100 - सूट%) / 100 14. सलग 2 सवलती: निव्वळ सूट = a + b - (ab/100) Trick: Buy 1 Get 1 Free = 50% सूट. Buy 2 Get 1 Free = 33.33% सूट. 3. सरळव्याज व चक्रवाढव्याज - SI & CI सूत्रे 15. सरळव्याज: SI = P × R × T / 100 16. रास: A = P + SI = P + (P×R×T/100) = P × (1 + RT/100) 17. चक्रवाढव्याज: A = P × (1 + R/100)ᵀ 18. चक्रवाढव्याज: CI = A - P = P × [(1 + R/100)ᵀ - 1] 19. दर 6 महिन्यांनी व्याज: R = R/2, T = 2T करा. 20. रक्कम दुप्पट कधी होईल: T = 72 / R वर्षे. Rule of 72 उदाहरण: 8% दराने रक्कम दुप्पट = 72/8 = 9 वर्षे. 4. वेळ-काम-वेग - Time, Work, Speed सूत्रे 21. काम: काम = व्यक्ती × वेळ × कार्यक्षमता 22. A आणि B एकत्र काम: 1 दिवसाचे काम = 1/A + 1/B. पूर्ण काम = AB / (A+B) दिवस. 23. A, B, C एकत्र: 1/A + 1/B + 1/C 24. अंतर: अंतर = वेग × वेळ 25. वेग: वेग = अंतर / वेळ 26. वेळ: वेळ = अंतर / वेग 27. km/h चे m/s मध्ये रूपांतर: × 5/18 28. m/s चे km/h मध्ये रूपांतर: × 18/5 29. रेल्वे-फलाट: लांबींची बेरीज / वेग 30. 2 रेल्वे एकमेकींना ओलांडताना: वेगांची बेरीज घ्या. उदाहरण: 72 km/h = 72 × 5/18 = 20 m/s 5. सरासरी - Average सूत्रे 31. सरासरी: सरासरी = सर्व संख्यांची बेरीज / एकूण संख्या 32. पहिल्या n नैसर्गिक संख्यांची सरासरी: (n+1) / 2 33. पहिल्या n सम संख्यांची सरासरी: n + 1 34. पहिल्या n विषम संख्यांची सरासरी: n 35. नवीन व्यक्ती आल्यावर सरासरी वाढली तर: नवीन व्यक्तीचे वय = जुनी सरासरी + (वाढ × एकूण व्यक्ती) उदाहरण: 10 लोकांची सरासरी 20 होती. 1 नवीन आल्यावर 21 झाली. नवीन व्यक्तीचे वय = 20 + (1×11) = 31 वर्षे. 6. गुणोत्तर व प्रमाण - Ratio Proportion सूत्रे 36. a:b :: c:d असेल तर: ad = bc 37. चौथा प्रमाण: d = bc / a 38. तिसरा प्रमाण: a:b :: b:c असेल तर c = b² / a 39. मध्यम प्रमाण: b = √(a × c) 40. रक्कम वाटणी: A चा वाटा = एकूण रक्कम × A चे गुणोत्तर / बेरीज 7. क्षेत्रफळ व घनफळ - Area & Volume सूत्रे 41. चौरस: क्षेत्रफळ = बाजू². परिमिती = 4 × बाजू. 42. आयत: क्षेत्रफळ = लांबी × रुंदी. परिमिती = 2(लांबी + रुंदी). 43. त्रिकोण: क्षेत्रफळ = 1/2 × पाया × उंची. 44. समभुज त्रिकोण: क्षेत्रफळ = √3/4 × बाजू². 45. वर्तुळ: क्षेत्रफळ = πr². परिघ = 2πr. π = 22/7 = 3.14 46. घन: घनफळ = बाजू³. पृष्ठफळ = 6 × बाजू². 47. इष्टिकाचिती: घनफळ = लांबी × रुंदी × उंची. 48. वृत्तचिती: घनफळ = πr²h. वक्रपृष्ठफळ = 2πrh. 49. शंकू: घनफळ = 1/3 × πr²h. 50. गोल: घनफळ = 4/3 × πr³. पृष्ठफळ = 4πr². 8. संख्या आणि इतर महत्त्वाची सूत्रे 51. पहिल्या n नैसर्गिक संख्यांची बेरीज: n(n+1) / 2 52. पहिल्या n सम संख्यांची बेरीज: n(n+1) 53. पहिल्या n विषम संख्यांची बेरीज: n² 54. पहिल्या n संख्यांच्या वर्गांची बेरीज: n(n+1)(2n+1) / 6 55. (a+b)² = a² + 2ab + b² 56. (a-b)² = a² - 2ab + b² 57. a² - b² = (a+b)(a-b) 58. (a+b)³ = a³ + b³ + 3ab(a+b) 59. (a-b)³ = a³ - b³ - 3ab(a-b) 60. a³ + b³ = (a+b)(a² - ab + b²) 9. सूत्रे पाठ करण्याच्या 3 Trick Trick 1: गट करून पाठ करा एकदम 60 सूत्रे पाठ होणार नाहीत. रोज 1 गट पाठ करा. आज शेकडेवारी, उद्या नफा-तोटा. 10 दिवसात 60 सूत्रे पाठ. Trick 2: उदाहरणासह पाठ करा फक्त सूत्र "SI = PRT/100" असे पाठ करू नका. "10000 चे 2 वर्षाचे 10% दराने सरळव्याज = 10000×10×2/100 = 2000" असं उदाहरणासह पाठ करा. लक्षात राहतं. Trick 3: भिंतीवर लावा सगळी सूत्रे एका कागदावर लिहून अभ्यासाच्या टेबलसमोर लावा. रोज सकाळी 5 मिनिटे वाचा. 1 महिन्यात कायमची पाठ होतील. 10. परीक्षेत सूत्रे कशी वापरायची? 3 उदाहरणे प्रश्न 1: 5000 रुपयांची रक्कम 2 वर्षात 10% दराने किती होईल? सरळव्याजाने. उत्तर: सूत्र 16 वापरा. A = P × (1 + RT/100) = 5000 × (1 + 20/100) = 5000 × 120/100 = 6000 रुपये. प्रश्न 2: A एक काम 10 दिवसात करतो, B 15 दिवसात. दोघे एकत्र किती दिवसात करतील? उत्तर: सूत्र 22 वापरा. AB / (A+B) = 10×15 / (10+15) = 150/25 = 6 दिवस. प्रश्न 3: 10 मीटर बाजू असलेल्या चौरसाची परिमिती किती? उत्तर: सूत्र 41 वापरा. परिमिती = 4 × बाजू = 4 × 10 = 40 मीटर. मित्रांनो, गणित म्हणजे सूत्र + Practice. ही 60 सूत्रे तुमचा पाया भक्कम करतील. रोज 10 गणिते सोडवा. ही पोस्ट Save करून ठेवा. परीक्षा आधी नक्की वाचा. तुम्हाला कोणते सूत्र अवघड वाटते? Comment मध्ये सांगा. All the best for Police & Talathi Bharti!

No comments:

Post a Comment

भारतीय राज्यघटनेतील मूलभूत कर्तव्ये - संपूर्ण माहिती

भारतीय राज्यघटनेतील मूलभूत कर्तव्ये - संपूर्ण माहिती कलम 51A | 11 कर्तव्ये | MPSC, पोलीस भरती, तलाठी साठी महत्वाचे मित्रांनो, आपण मागच्...