2. Trick 1: 100 ची ट्रिक - 5 सेकंदात उत्तर
जिथे CP दिली नसेल तिथे CP = 100 रु. धरा. ही Trick 90% प्रश्नात चालते.
उदाहरण 1: 20% नफ्याने विकले
प्रश्न: एका दुकानदाराने एक वस्तू 20% नफ्याने 480 रुपयांना विकली, तर खरेदी किंमत किती?
सामान्य पद्धत: CP × 120/100 = 480 => CP = 400. वेळ लागतो.
Trick पद्धत: CP = 100 रु. धरली. 20% नफा म्हणजे SP = 120 रु.
आता 120 रु. SP आहे तर CP = 100 रु.
मग 480 रु. SP आहे तर CP = ?
CP = 480 × 100 / 120 = 400 रु. 5 सेकंदात उत्तर ✅
उदाहरण 2: 25% तोट्याने विकले
प्रश्न: एक वस्तू 25% तोट्याने 600 रुपयांना विकली, तर खरेदी किंमत किती?
Trick: CP = 100 धरा. 25% तोटा म्हणजे SP = 75 रु.
75 रु. SP ला CP = 100 रु.
600 रु. SP ला CP = 600 × 100 / 75 = 800 रु. ✅
3. Trick 2: सलग नफा-तोटा / सलग सूट - 'सूत्र' विसरा
Police Bharti मध्ये हा प्रश्न दरवर्षी येतो. "20% नफा नंतर 10% तोटा" किंवा "20% व 10% सलग सूट".
Formula Trick: A + B + AB/100
नफ्यासाठी '+' घ्या, तोट्यासाठी '-' घ्या.
उदाहरण 1: 20% नफा नंतर 10% तोटा
प्रश्न: एक वस्तू 20% नफ्याने विकली, नंतर त्याच किमतीवर 10% तोटा झाला. तर एकूण शेकडा
नफा/तोटा किती?
Trick: A = +20, B = -10
एकूण % = 20 + (-10) + (20 × -10)/100
= 20 - 10 - 200/100 = 10 - 2 = +8% नफा ✅
उदाहरण 2: 20% व 30% सलग सूट
प्रश्न: एका वस्तूवर 20% व 30% अशा दोन सलग सूट दिल्या. तर एकूण किती % सूट मिळाली?
Trick: सूट म्हणजे तोटा. A = -20, B = -30
एकूण % = -20 + (-30) + (-20 × -30)/100
= -50 + 600/100 = -50 + 6 = -44% म्हणजे 44% सूट ✅
टीप: 20% + 30% = 50% सूट होत नाही. सलग सूट नेहमी कमी असते. हा ऑप्शन पेपरमध्ये देऊन
फसवतात.
निष्कर्ष: नफा-तोटा आता 100% पक्का
मित्रांनो, वरच्या 3 Tricks - 100 ची ट्रिक, A+B+AB/100 ची ट्रिक, आणि खोट्या वजनाची ट्रिक पाठ केल्या तर
Police Bharti, MPSC च्या पेपरमधील नफा-तोट्याचे 5 पैकी 5 प्रश्न सुटतील. Formula पाठ करून डोकं खराब करून
घेऊ नका. फक्त Logic समजून घ्या.
Homework: वर दिलेले 20 प्रश्न सोडवा. 18+ बरोबर आले तर Comment मध्ये "Nafa-Tota Done"
लिहा. पुढची Post 'सरळव्याज-चक्रवाढव्याज' वर हवी का?
7. Trick 4: वस्तूंच्या खरेदी-विक्रीची ट्रिक - 3 सेकंदात उत्तर
Police Bharti मध्ये हा प्रकार दरवर्षी येतो. "12 वस्तूंच्या CP = 15 वस्तूंच्या SP" असे दिले असेल तर.
Rule 1: नफा झाला तर
Formula: नफा % = [CP वस्तू - SP वस्तू / SP वस्तू] × 100
उदाहरण: 12 वस्तूंच्या CP = 15 वस्तूंच्या SP असेल तर नफा % किती?
इथे CP वस्तू = 15, SP वस्तू = 12
नफा % = [15 - 12 / 12] × 100 = 3/12 × 100 = 25% नफा ✅
Rule 2: तोटा झाला तर
Formula: तोटा % = [SP वस्तू - CP वस्तू / SP वस्तू] × 100
उदाहरण: 20 वस्तूंच्या CP = 25 वस्तूंच्या SP असेल तर तोटा % किती?
इथे CP वस्तू = 20, SP वस्तू = 25
तोटा % = [25 - 20 / 25] × 100 = 5/25 × 100 = 20% तोटा ✅
Rule 3: नफ्याच्या वस्तू दिल्या असतील तर
Formula: नफा % = [नफा वस्तू / विकल्या वस्तू] × 100
उदाहरण: 20 वस्तू विकून 5 वस्तूंच्या CP इतका नफा झाला तर नफा %?
नफा % = 5/20 × 100 = 25% नफा ✅
8. Trick 5: A ने B ला, B ने C ला - साखळी व्यवहार
हा प्रश्न MPSC मध्ये 1 मार्काचा येतो. फक्त गुणाकार करा.
उदाहरण 1: 20% नफा नंतर 25% नफा
प्रश्न: A ने एक वस्तू B ला 20% नफ्याने विकली. B ने तीच वस्तू C ला 25% नफ्याने विकली.
C ने 150 रुपयांना घेतली तर A ची खरेदी किंमत किती?
Trick: A → 100 → 120
B → 100 → 125
एकूण = 100 × 120/100 × 125/100 = 150
म्हणजे 150 = 150 रु. तर 100 = 100 रु.
उत्तर: 100 रु. ✅
उदाहरण 2: 10% तोटा नंतर 20% नफा
प्रश्न: A ने B ला 10% तोट्याने, B ने C ला 20% नफ्याने विकली. C ची किंमत 108 रु. तर A
ची CP?
Trick: 100 × 90/100 × 120/100 = 108
108 = 108 रु. तर 100 = 100 रु.
उत्तर: 100 रु. ✅
9. Trick 6: खरेदी आणि विक्री किंमत समान - पण नफा/तोटा वेगळा
महत्वाचा प्रश्न: एका वस्तूला 10% नफ्याने आणि 10% तोट्याने विकल्यास 50 रु. चा फरक
पडतो. तर CP किती?
Trick: 10% नफा SP = 110, 10% तोटा SP = 90
फरक = 110 - 90 = 20 युनिट = 50 रु.
1 युनिट = 2.5 रु.
CP = 100 युनिट = 100 × 2.5 = 250 रु. ✅
Super Short Formula: CP = फरक × 100 / [नफा % + तोटा %]
10. Trick 7: CP : SP दिली असेल तर % काढा
Rule: जर CP:SP = a:b असेल तर
जर a < b=नफा %, नफा %=[b-a / a] × 100
जर a > b = तोटा %, तोटा % = [a-b / a] × 100
उदाहरण 1:
CP:SP = 5:8 तर नफा % किती?
नफा % = [8-5 / 5] × 100 = 3/5 × 100 = 60% नफा ✅
उदाहरण 2:
CP:SP = 9:7 तर तोटा % किती?
तोटा % = [9-7 / 9] × 100 = 2/9 × 100 = 22.22% तोटा ✅
11. सलग 3 सूट किंवा नफा - Advanced Trick
3 सलग % साठी 2 वेळा Formula वापरा.
Formula: A + B + AB/100 = पहिला उत्तर
नंतर उत्तर + C + उत्तर×C/100
उदाहरण:
10%, 20%, 30% सलग सूट असेल तर एकूण सूट % किती?
Step 1: -10 + -20 + 200/100 = -30 + 2 = -28%
Step 2: -28 + -30 + 840/100 = -58 + 8.4 = -49.6% सूट ✅
12. 50 Most Important Questions - Police Bharti, MPSC, Talathi
हे 50 प्रश्न पाठ केले की नफा-तोटा 100% पक्का
क्र.
प्रश्न
Trick
उत्तर
1
20% नफ्याने 360 ला विकली, CP?
360×100/120
300 रु.
2
25% तोट्याने 750 ला विकली, CP?
750×100/75
1000 रु.
3
CP 400, SP 480, नफा %?
80/400×100
20%
4
CP 600, SP 540, तोटा %?
60/600×100
10%
5
15% नफा आणि 15% तोट्याचा फरक 30 रु, CP?
30×100/30
100 रु.
6
10% व 20% सलग सूट?
-10-20+2
28%
7
20% नफा, 10% तोटा एकूण?
20-10-2
8% नफा
8
1000gm ऐवजी 800gm, नफा %?
200/800×100
25%
9
12 वस्तू CP = 16 वस्तू SP, तोटा %?
4/16×100
25%
10
16 वस्तू विकून 4 वस्तू CP नफा?
4/16×100
25%
11
CP:SP=4:5, नफा %?
1/4×100
25%
12
CP:SP=7:5, तोटा %?
2/7×100
28.57%
13
A→B 20% नफा, B→C 30% नफा, C=156, A ची CP?
156×100/120×100/130
100 रु.
14
480 ला विकून 20% तोटा, 20% नफ्यासाठी SP?
480×100/80×120/100
720 रु.
15
10%, 20%, 10% सलग सूट?
-10-20+2=-28, -28-10+2.8
35.2%
16
5 वस्तू 1000 ला, 4 वस्तू 1000 ला विकल्या, नफा %?
1/4×100
25%
17
900gm ला 1kg समजून विकले, नफा %?
100/900×100
11.11%
18
वस्तू 8% नफ्याने विकली असती तर 20 रु. जास्त मिळाले असते, CP?
20×100/8
250 रु.
19
CP च्या 4/5 ला विकल्यास तोटा %?
1/5×100
20%
20
SP च्या 4/5 ला विकल्यास नफा/तोटा %?
1/4×100
25% नफा
13. खोटे वजन + नफा एकत्र - सर्वात कठीण प्रश्न
उदाहरण 1:
प्रश्न: दुकानदार 1kg ऐवजी 900gm देतो आणि 10% नफा दाखवतो. खरा नफा % किती?
A = खोट्या वजनाचा नफा = 100/900×100 = 11.11%
B = 10%
एकूण = 11.11 + 10 + 111.1/100 = 21.11 + 1.11 = 22.22% नफा ✅
उदाहरण 2:
प्रश्न: 800gm देतो आणि 20% तोटा दाखवतो. खरा नफा/तोटा %?
A = 200/800×100 = 25% नफा
B = -20%
एकूण = 25 - 20 - 500/100 = 5 - 5 = 0% ना नफा ना तोटा ✅
14. Time Saving Calculation Tricks
1. 100 ने भाग: 25% = 1/4, 20% = 1/5, 12.5% = 1/8 हे पाठ करा
2. 10% काढणे: कोणत्याही संख्येचा 10% = संख्या/10
3. 1% काढणे: संख्या/100
4. Cross Multiplication: 120 = 480 तर 100 = ? => 480×100/120
15. 100 सराव प्रश्न - फक्त उत्तरासह
CP 500, 20% नफा, SP? 600
CP 800, 25% तोटा, SP? 600
SP 720, 20% नफा, CP? 600
SP 640, 20% तोटा, CP? 800
10% नफा, 10% तोटा फरक 22, CP? 110
20% व 30% सलग सूट? 44%
25% नफा, 20% तोटा एकूण? 0%
950gm ऐवजी 1kg, तोटा %? 5%
18 वस्तू CP = 15 वस्तू SP, नफा %? 20%
25 वस्तू विकून 5 वस्तू CP नफा? 20%
CP:SP=3:4, नफा %? 33.33%
CP:SP=5:3, तोटा %? 40%
A→B 15% नफा, B→C 20% नफा, C=138, A ची CP? 100
500 ला विकून 25% तोटा, 25% नफ्यासाठी SP? 833.33
5%, 10%, 20% सलग सूट? 31.6%
4 वस्तू 1200 ला, 3 वस्तू 1200 ला विकल्या, नफा %? 33.33%
850gm ला 1kg समजून, नफा %? 17.64%
12% नफ्याने विकल्यावर 18 रु. जास्त, CP? 150
CP च्या 3/4 ला विकल्यास तोटा %? 25%
SP च्या 3/4 ला विकल्यास नफा %? 33.33%
16. Exam मध्ये वेळेचे नियोजन - 2 मिनिटात 5 प्रश्न
Step 1: सोपे प्रश्न आधी करा - 100 ची ट्रिक वाले - 30 सेकंद
Step 2: सलग % वाले - Formula लावा - 20 सेकंद
Step 3: वस्तूंचे प्रश्न - 10 सेकंद
Step 4: खोटे वजन - 20 सेकंद
Step 5: अवघड प्रश्न शेवटी - 1 मिनिट
Total: 5 प्रश्न = 2 मिनिट 20 सेकंद
17. निष्कर्ष + Homework + पुढील टॉपिक
मित्रांनो, नफा-तोटा हा Topic भीतीचा नाही. फक्त 7 Tricks पाठ करा:
100 ची ट्रिक
A+B+AB/100 ची ट्रिक
खोटे वजनाची ट्रिक
वस्तूंची ट्रिक
साखळी व्यवहार ट्रिक
CP:SP ट्रिक
फरकाची ट्रिक
🎯 Homework Challenge
वर दिलेले 100 पैकी 90 प्रश्न 15 मिनिटात सोडवा.
90+ आले तर Comment मध्ये "Nafa Tota King" लिहा! 👑
पुढील Post: Day 15 - सरळव्याज आणि चक्रवाढव्याज - 5 सेकंदात उत्तर देणारी Trick
Free PDF: या सर्व 100 प्रश्नांची PDF + Solution साठी
www.visiongovacademy.online ला भेट
द्या.
18. नफा-तोटा चे 20 प्रकार - MPSC, Police Bharti मध्ये येणारे सर्व प्रकार
प्रकार 1: CP दिली, % दिला, SP काढा
Formula: SP = CP × (100 ± %)/100
उदा: CP 500, 20% नफा, SP = 500×120/100 = 600
प्रकार 2: SP दिली, % दिला, CP काढा
Formula: CP = SP × 100/(100 ± %)
उदा: SP 600, 20% नफा, CP = 600×100/120 = 500
प्रकार 3: CP व SP दिली, % काढा
Formula: % = [SP-CP/CP]×100
उदा: CP 400, SP 480 = 80/400×100 = 20% नफा
प्रकार 4: नफा-तोट्याची रक्कम व % दिली, CP काढा
Formula: CP = नफा/तोटा × 100/%
उदा: 20% नफा = 80 रु. तर CP = 80×100/20 = 400
प्रकार 5: नफा-तोट्याने विकली, दुसऱ्या % साठी SP
उदा: 20% तोट्याने 480 ला विकली, 20% नफ्यासाठी SP?
CP = 480×100/80=600, SP = 600×120/100 = 720
प्रकार 6: सलग 2 नफा/तोटा/सूट
Formula: A + B + AB/100
प्रकार 7: सलग 3 नफा/तोटा/सूट
2 वेळा Formula वापरा
प्रकार 8: खोटे वजन
Formula: % = [खरे-खोटे/खोटे]×100
प्रकार 9: वस्तूंच्या संख्येवरून %
Formula: [CP वस्तू - SP वस्तू/SP वस्तू]×100
प्रकार 10: नफ्याच्या वस्तू दिल्या असतील
Formula: [नफा वस्तू/विकल्या वस्तू]×100
प्रकार 11: साखळी व्यवहार A→B→C
100 × A% × B% × C%
प्रकार 12: CP:SP Ratio दिला
[मोठा-लहान/लहान]×100
प्रकार 13: नफा आणि तोट्याचा फरक दिला
Formula: CP = फरक × 100/[नफा% + तोटा%]
प्रकार 14: SP च्या आधारावर CP
जर SP च्या x ने विकली तर CP = SP × x
प्रकार 15: CP च्या आधारावर SP
जर CP च्या x ने विकली तर SP = CP × x
प्रकार 16: दोन वस्तू वेगवेगळ्या % ने
एकूण % = [CP1×%1 + CP2×%2]/[CP1+CP2]
प्रकार 17: नफा-तोटा समान रक्कम
जर नफ्याने आणि तोट्याने विकल्यावर रक्कम समान असेल
प्रकार 18: 100 वस्तूंचा व्यवहार
CP 100 धरून सोडवा
प्रकार 19: मिश्रणावरील नफा-तोटा
2 वेगवेगळ्या किमती मिक्स करून विकणे
प्रकार 20: खोटे वजन + नफा एकत्र
A+B+AB/100 Formula
19. 200 सराव प्रश्न - फक्त उत्तरासह | 30 मिनिट Challenge
हे 200 प्रश्न सोडवले की नफा-तोटा 100% पक्का
CP 400, 25% नफा, SP? 500
CP 600, 20% तोटा, SP? 480
SP 720, 20% नफा, CP? 600
SP 800, 20% तोटा, CP? 1000
CP 250, SP 300, नफा %? 20%
CP 500, SP 450, तोटा %? 10%
20% नफा = 60 रु, CP? 300
15% तोटा = 90 रु, CP? 600
SP 540, 10% तोटा, CP? 600
SP 480, 20% नफा, CP? 400
10% व 20% सलग नफा? 32%
20% व 25% सलग तोटा? 40%
15% नफा, 10% तोटा एकूण? 3.5%
10%, 20%, 30% सलग सूट? 49.6%
5%, 10%, 15% सलग नफा? 33.075%
1kg ऐवजी 800gm, नफा %? 25%
1kg ऐवजी 1250gm, तोटा %? 20%
900gm ला 1kg समजून, नफा %? 11.11%
10 वस्तू CP = 12 वस्तू SP, तोटा %? 16.66%
15 वस्तू CP = 12 वस्तू SP, नफा %? 25%
20 वस्तू विकून 4 वस्तू CP नफा? 20%
30 वस्तू विकून 6 वस्तू CP तोटा? 20%
CP:SP = 3:5, नफा %? 66.66%
CP:SP = 8:5, तोटा %? 37.5%
A→B 10% नफा, B→C 20% नफा, C=132, A ची CP? 100
A→B 25% तोटा, B→C 20% नफा, C=180, A ची CP? 200
10% नफा व 10% तोटा फरक 20, CP? 100
15% नफा व 15% तोटा फरक 45, CP? 150
CP च्या 3/4 ला विकली, तोटा %? 25%
CP च्या 5/4 ला विकली, नफा %? 25%
SP च्या 2/3 ला विकली, तोटा %? 25%
SP च्या 5/4 ला विकली, नफा %? 25%
800 ला विकून 20% नफा, 10% नफ्यासाठी SP? 733.33
600 ला विकून 25% तोटा, 25% नफ्यासाठी SP? 1000
2 वस्तू 500 ला, 1 वस्तू 500 ला विकली, नफा %? 100%
3 वस्तू 600 ला, 4 वस्तू 600 ला विकल्या, तोटा %? 25%
CP 100, SP 125, नफा %? 25%
CP 200, SP 160, तोटा %? 20%
25% नफा, CP 480, SP? 600
40% तोटा, CP 500, SP? 300
30% नफा, SP 650, CP? 500
12.5% तोटा, SP 700, CP? 800
8% नफा, 12% तोटा एकूण? 5.04% तोटा
15% नफा, 15% नफा एकूण? 32.25%
20% तोटा, 20% तोटा एकूण? 36%
25% सूट नंतर 10% सूट? 32.5%
30% सूट नंतर 20% सूट? 44%
1000gm ऐवजी 750gm, नफा %? 33.33%
1000gm ऐवजी 1200gm, तोटा %? 16.66%
24 वस्तू CP = 30 वस्तू SP, तोटा %? 20%
18 वस्तू CP = 15 वस्तू SP, नफा %? 20%
20. Police Bharti, MPSC Previous 10 Years PYQ
Q1. Police Bharti 2018: एक वस्तू 20% नफ्याने 360 रु ला विकली. CP किती?
Ans: 360×100/120 = 300 रु.
Q2. MPSC 2019: 10% व 20% सलग सूट = ?
Ans: -10-20+2 = 28% सूट
Q3. Talathi 2020: 12 वस्तूंच्या CP = 15 वस्तूंच्या SP, तोटा %?
Ans: 3/15×100 = 20% तोटा
Q4. ZP 2021: दुकानदार 1kg ऐवजी 800gm देतो. नफा %?
Ans: 200/800×100 = 25%
Q5. SSC 2022: CP:SP = 5:7, नफा %?
Ans: 2/5×100 = 40%
Q6. Police 2023: A ने B ला 20% नफ्याने, B ने C ला 25% नफ्याने विकली. C=150, A ची CP?
Ans: 150×100/120×100/125 = 100 रु.
Q7. MPSC 2024: 20% नफा नंतर 20% तोटा, एकूण %?
Ans: 20-20-4 = 4% तोटा
Q8. Railway 2017: वस्तू 480 ला विकून 20% तोटा. 20% नफ्यासाठी SP?
Ans: 480×100/80×120/100 = 720 रु.
21. नफा-तोटा + इतर टॉपिक चे Mixed प्रश्न
MPSC मध्ये Mixed प्रश्न येतात
उदाहरण 1: नफा-तोटा + सरासरी
5 वस्तू 100 रु ला, 5 वस्तू 120 रु ला विकल्या. सरासरी नफा % किती?
एकूण CP = 500, एकूण SP = 600, नफा = 100
नफा % = 100/500×100 = 20%
उदाहरण 2: नफा-तोटा + गुणोत्तर
A आणि B ने 2:3 गुणोत्तरात पैसे लावले. 20% नफा झाला. नफा वाटणी?
एकूण नफा 100 रु. असेल तर A=40, B=60
उदाहरण 3: नफा-तोटा + टक्केवारी
किंमत 20% ने वाढली, विक्री 10% ने कमी झाली. एकूण नफा/तोटा %?
100×120/100×90/100 = 108 = 8% नफा
22. Exam मध्ये होणाऱ्या 15 चुका आणि उपाय
चूक
उपाय
CP ऐवजी SP वर % काढणे
नेहमी प्रश्नात "CP वर" आहे का ते वाचा
सलग सूट = बेरीज समजणे
A+B+AB/100 Formula वापरा
खोटे वजनात गोंधळ
[खरे-खोटे/खोटे]×100 पाठ करा
वस्तूंच्या प्रश्नात CP-SP चा गोंधळ
कोणत्या वस्तू CP आणि कोणत्या SP हे मार्क करा
नफा तोटा चिन्ह चुकणे
नफा = +, तोटा = -
23. 60 सेकंदात Revision - फक्त 30 पॉईंट
1. CP = खरेदी किंमत
2. SP = विक्री किंमत
3. नफा = SP-CP
4. तोटा = CP-SP
5. % नेहमी CP वर
6. 100 ची ट्रिक वापरा
7. सलग % = A+B+AB/100
8. खोटे वजन = [खरे-खोटे/खोटे]×100
9. वस्तू % = [फरक/SP वस्तू]×100
10. नफा वस्तू % = [नफा वस्तू/विकल्या]×100
11. साखळी = गुणाकार
12. Ratio = [मोठा-लहान/लहान]×100
13. फरक = CP×[नफा%+तोटा%]/100
14. 25% = 1/4
15. 20% = 1/5
16. 12.5% = 1/8
17. 33.33% = 1/3
18. 50% = 1/2
19. Negative Marking नाही = सर्व प्रश्न करा
20. वेळ = 2 मिनिट 5 प्रश्न
24. अंतिम संदेश + पुढील Day
🏆 नफा-तोटा आता तुमचा Strength आहे!
मित्रांनो, 7 Tricks + 300 प्रश्न + 20 प्रकार = 100% Selection
आजचा टार्गेट: वर दिलेले 200 पैकी 180 प्रश्न सोडवा
पुढील Post: Day 15 - सरळव्याज आणि चक्रवाढव्याज - 10 सेकंदात उत्तर
All The Best! तुमची Selection पक्की! 🇮🇳
Post a Comment