Time, Speed & Distance: 10 Superfast Tricks - पोलीस भरती, MPSC साठी

लेखक: | VisionGovAcademy

पोलीस भरती, MPSC, तलाठी, रेल्वे, SSC या सर्व स्पर्धा परीक्षांमध्ये 'वेग, वेळ, अंतर' या घटकावर 2 ते 4 प्रश्न हमखास येतात. फॉर्म्युला वापरून सोडवायला 1 मिनिट लागतो, पण या ट्रिक्स वापरून 5 सेकंदात उत्तर काढाल. चला, सुरुवात करूया.

1. Basic Formula: हा पक्का लक्षात ठेवा

सर्व ट्रिक्सचा बाप हा एकच फॉर्म्युला आहे. याला 'DTS Triangle' म्हणतात.

Distance = Speed × Time

• Speed = Distance / Time
• Time = Distance / Speed

Unit Conversion Trick: 1 km/hr = 5/18 m/s. आणि 1 m/s = 18/5 km/hr. हे पाठ करा. 90% प्रश्न यातच सुटतात.

उदाहरण: 72 km/hr चे m/s मध्ये रूपांतर करा.
Trick: 5 ने गुणा आणि 18 ने भाग द्या किंवा 72 × 5/18 = 20 m/s. झाले 2 सेकंदात.

2. Average Speed Trick: कधीच 2 स्पीडची बेरीज करून 2 ने भागू नका

हा सगळ्यात जास्त विचारला जाणारा प्रश्न आहे आणि 90% मुले चुकतात.

नियम: जर एखादा माणूस A ते B समान अंतरावर x km/hr आणि y km/hr वेगाने जात-येत असेल, तर

Average Speed = 2xy / (x + y)

उदाहरण: एक कार पुण्याहून मुंबईला 60 km/hr वेगाने जाते आणि परत 40 km/hr वेगाने येते. तर सरासरी वेग किती?

चुकीची पद्धत: (60+40)/2 = 50 km/hr. हे 100% चूक आहे.

Trick वाली पद्धत: (2 × 60 × 40) / (60 + 40) = 4800 / 100 = 48 km/hr. उत्तर 3 सेकंदात.

लक्षात ठेवा: Average Speed नेहमी दोन्ही Speed च्या मध्ये आणि लहान Speed च्या जवळ असतो. इथे 40 आणि 60 च्या मध्ये 48 आहे.

3. Relative Speed Trick: ट्रेन आणि चोर-पोलीस वाले प्रश्न

Case 1: दोघे एकाच दिशेने जात असतील

Relative Speed = मोठा Speed - लहान Speed

उदाहरण: 100m लांबीची ट्रेन 60 km/hr ने जात आहे. एक माणूस 6 km/hr ने त्याच दिशेने पळतोय. ट्रेन माणसाला किती वेळात ओलांडेल?

Trick: Relative Speed = 60 - 6 = 54 km/hr. = 54 × 5/18 = 15 m/s.
Time = Distance / Speed = 100 / 15 = 6.67 सेकंद.

Case 2: दोघे विरुद्ध दिशेने येत असतील

Relative Speed = Speed1 + Speed2

उदाहरण: दोन ट्रेन 200m आणि 300m लांबीच्या आहेत. 50 km/hr आणि 40 km/hr वेगाने समोरासमोर येत आहेत. तर एकमेकींना ओलांडायला किती वेळ लागेल?

Trick: Total Distance = 200 + 300 = 500m.
Relative Speed = 50 + 40 = 90 km/hr = 90 × 5/18 = 25 m/s.
Time = 500 / 25 = 20 सेकंद.

4. ट्रेन आणि प्लॅटफॉर्म/पूल Trick

सुवर्ण नियम: ट्रेन स्वतःची लांबी ओलांडते तेव्हा फक्त ट्रेनची लांबी अंतर धरायचे. पण प्लॅटफॉर्म, पूल, बोगदा ओलांडते तेव्हा ट्रेनची लांबी + प्लॅटफॉर्मची लांबी अंतर धरायचे.

उदाहरण: 150m लांबीची ट्रेन 300m लांबीचा पूल 68.4 km/hr वेगाने किती वेळात ओलांडेल?

Trick: Speed = 68.4 × 5/18 = 19 m/s.
Total Distance = 150 + 300 = 450m.
Time = 450 / 19 = 23.68 सेकंद.

5. वेळेत पोहोचण्याची Trick: लवकर-उशिरा वाले प्रश्न

उदाहरण: एक मुलगा 4 km/hr ने शाळेत गेला तर 15 मिनिटे उशिरा पोहोचतो, आणि 6 km/hr ने गेला तर 10 मिनिटे लवकर पोहोचतो. तर घरापासून शाळेचे अंतर किती?

Distance = (S1 × S2 × वेळेतील फरक) / (S1 - S2)

Trick: वेळेतील फरक = 15 उशिरा - 10 लवकर = 25 मिनिटे = 25/60 तास.
Distance = (4 × 6 × 25/60) / (6 - 4) = (24 × 25/60) / 2 = 10 / 2 = 5 km.

6. नदी-बोट Trick: प्रवाहाच्या दिशेने आणि विरुद्ध

• प्रवाहाच्या दिशेने (Downstream) Speed = बोटीचा वेग + प्रवाहाचा वेग
• प्रवाहाच्या विरुद्ध (Upstream) Speed = बोटीचा वेग - प्रवाहाचा वेग

Super Trick: बोटीचा वेग = (Downstream Speed + Upstream Speed) / 2
प्रवाहाचा वेग = (Downstream Speed - Upstream Speed) / 2

उदाहरण: एक बोट प्रवाहाच्या दिशेने 16 km/hr आणि विरुद्ध दिशेने 12 km/hr जाते. तर बोटीचा संथ पाण्यातील वेग किती?

Trick: (16 + 12) / 2 = 14 km/hr. झाले.

7. चाक किती वेळा फिरेल - परीक्षेत हमखास येणारा प्रश्न

Formula: चाकाने कापलेले अंतर = 2πr × फेऱ्यांची संख्या

उदाहरण: 70 सेमी त्रिज्येचे चाक 110 मीटर अंतर कापण्यासाठी किती वेळा फिरेल? [π = 22/7 घ्या]

Trick: 1 फेरीत कापलेले अंतर = 2 × 22/7 × 70 = 440 सेमी = 4.4 मीटर.
एकूण फेऱ्या = 110 / 4.4 = 25 फेऱ्या.

8. सरावासाठी 5 महत्वाचे प्रश्न - पोलीस भरती Pattern

1. एक जीप 10 तासात 600 किमी अंतर कापते. त्यातील अर्धे अंतर 50 किमी/तास वेगाने कापले, तर उरलेले अंतर किती वेगाने कापले? उत्तर: 75 km/hr
2. 150m लांबीची ट्रेन 90 km/hr वेगाने एक खांब ओलांडते. किती वेळ लागेल? उत्तर: 6 सेकंद
3. राम 3 km/hr ने चालला तर 20 मिनिटे उशिरा ऑफिसला पोहोचतो, 4 km/hr ने गेला तर 10 मिनिटे लवकर पोहोचतो. घरापासून ऑफिस किती लांब आहे? उत्तर: 6 km
4. A आणि B मधील अंतर 360 km आहे. एक कार A पासून सकाळी 8 ला 60 km/hr ने निघते, दुसरी B पासून 9 ला 90 km/hr ने निघते. त्या किती वाजता भेटतील? उत्तर: सकाळी 11 वाजता
5. बोटीचा संथ पाण्यातील वेग 15 km/hr आहे. ती प्रवाहाच्या विरुद्ध दिशेने 2 तासात 20 km जाते. तर प्रवाहाचा वेग किती? उत्तर: 5 km/hr

9. AdSense साठी महत्वाच्या टिप्स

मित्रांनो, फक्त ही पोस्ट टाकून AdSense Approve होणार नाही. त्यासाठी:

• अशा 20+ पोस्ट लिहा: प्रत्येक गणिताच्या टॉपिकवर - शेकडेवारी, नफा-तोटा, गुणोत्तर, सरासरी.
• About Us, Contact Us, Privacy Policy पेज बनवा: हे 3 पेज Footer मध्ये पाहिजेत.
• Copyright Free इमेज वापरा: Canva वरून 'Speed Distance Time Triangle' चा फोटो बनवून टाका.
• User Experience: मोबाईलवर साईट फास्ट ओपन झाली पाहिजे. वाचायला सोपी पाहिजे.

निष्कर्ष

मित्रांनो, वरील 10 ट्रिक्स पाठ करा आणि 50 प्रश्न सोडवा. Time Speed Distance वर तुमची पकड बसेल. परीक्षेत 1 मिनिटाचा प्रश्न 5 सेकंदात सुटेल आणि तुमचा 1 नंबर पक्का होईल.

आमचे 'Police Bharti 5000 GK Oneliner' हे पुस्तक Amazon वर उपलब्ध आहे.

📚Discount चा प्रश्न 3 सेकंदात सोडवा.